اخبار کنفرانس

نشست تخصصی اول در سومین کنفرانس هیدرولوژی مناطق نیمه خشک

نشست های تخصصی 1

کنفرانس ملی هیدرولوژی

نشست تخصصی اول :

اکوهیدرولوژی: حقابه رودخانه و تالابها با توجه به احیای دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه یکی از مهمترین وارزشمندترین زیست بومهای آبی ایران، بزرگترین دریاچه داخلی ایران ودومین دریاچه آب شور دنیا است وبه دلیل اهمیت زیست محیطی به عنوان ذخیره گاه زیست کره در مجامع جهانی به ثبت رسیده ومورد حمایت بین المللی قرار گرفته است. دریاچه ارومیه در سال 1352 خورشیدی با مصوبه شورای عالی محیط زیست به عنوان پارک ملی ودر سال 1354 خورشیدی از سوی کنوانسیون جهانی تالابها( کنوانسیون رامسر ) به عنوان یکی از مهم ترین تالابهای بین المللی جهان ویکی از مهم ترین زیستگاه های داخلی پرندگان مهاجر به ثبت رسیده است.

امروز این دریاچه بینظیر با تمامی ویژگیها و قابلیتهای منحصر بفردش در آستانه نابودی قرار گرفته و وضعیت بحرانی آن به یکی از مهم ترین و چالش برانگیزترین مسائل حوزه زیست محیطی منطقه تبدیل شده است و با وجود انجام کارهایی در خصوص احیای دریاچه، روند روبه نابودی دریاچه همچنان ادامه دارد. خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه« بزرگترین دریاچه داخلی کشور ایران و بیستمین دریاچه جهان از نظر وسعت» در سال های اخیر به دلایل مختلف، تا جایی شتاب یافته است که تعدادی از جزایر داخل دریاچه به خشکی وصل شدهاند. خشک شدن دریاچه ارومیه « دومین دریاچه شور جهان » تنها خشک شدن یک دریاچه نمک بی خاصیت نیست، مرگ دریاچه ارومیه یعنی بهم ریختن وضعیت اکوسیستمی بی نظیر واز بین رفتن منابع کلان کشاورزی و اقتصادی، یعنی از دست دادن یکی از زیستگاه های بزرگ بیوسفری جهان، یعنی از بین رفتن میراثی چند هزار ساله و نابودی یکی از جاذبه های منحصر بفرد گردشگری ایران وجهان که این مسئله بی تردید زندگی اهالی منطقه و مخصوصا روستاییان رااز جهات مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی شدیدا تحت تأثیر قرار خواهد داد.

دریاچه ارومیه به عنوان زیست کره ای از اکوسیستم های انسانی، گیاهی و جانوری با جمعیتی انسانی قریب به 6میلیون نفر در سه استان پیرامون آن با خطر آسیب پذیری بالایی روبه رو شده است. گونه منحصر بفرد آرتمیای دریاچه ارومیه که نوعی میگوی آب شور است. به عنوان حلقه ای مهم درشبکه غذایی موجودات زنده حوزه آبریز دریاچه وچه بسا سایر نقاط دنیامحسوب می شود. بیش از 550 گونه گیاهی، 27 نوع گونه پستاندار، 212 پرنده و41 گونه خزنده، 7 گونه دوزیست و26 گونه ماهی درحوضه آبریز دریاچه شناسایی شده است. با خشک شدن دریاچه ارومیه در واقع مهمترین وبا ارزش ترین پتانسیل اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی شمال غرب کشوربه بزرگترین معضل منطقه تبدیل خواهد معضلی که صدها اثر منفی فرهنگی و اجتماعی با خود به ارمغان خواهد آورد. شروع توفان ریزگردهای نمکی کوچ اجباری مردم را به همراه خواهد داشت و سلامت مردم نیز از طریق افزایش بیماریهای تنفسی، پوستی و سرطان به شدت به مخاطره خواهد افتاد.

در سال های اخیر و با استمرار کاهش تراز دریاچه ارومیه و اثرات منفی آن بر اکوسیستم منطقه، در دولت یازدهم برای حل این بحران زیست محیطی- ملی و با هدف اعمال رویکردهای یکپارچگی در مدیریت حوضه آبریز و ارائه راهکارها، کارگروه نجات دریاچه ارومیه با مسئولیت وزیر نیرو و با حضور وزیران جهاد کشاورزی، کشور و معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست‌جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در تاریخ 27/05/1392 تشکیل گردید.

پس از انجام بررسی‌های کارگروه و ضمن ارائه پیشنهادات نمایندگان استانی (در مجلس شورای اسلامی) ستاد احیای دریاچه ارومیه با اختیارات اصل 138 به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور تشکیل گردد. لذا پيرو مصوبه جلسه روز چهارشنبه مورخ 02/11/1392 هیئت دولت، معاون اول رئیس‌جمهور، آقای دکتر جهانگیری به عنوان رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه و دکتر عیسی کلانتری به عنوان دبير و مجري ستاد منتصب گردیدند . از این رو کارگروه ملی احیای دریاچه ارومیه نیز به عنوانی بازیگری تازه، در سطح ملی قرار گرفت.

ستاد احیای دریاچه ارومیه، پس از تشکیل، با ایجاد یک کمیته راهبری متشکل از متخصصان و صاحب‌نظران ملی و منطقه‌ای و نمایندگان دستگاه‌های تصمیم‌گیر، به طراحی و ایجاد ساختار سازمانی بدنه اجرایی ستاد پرداخت. در ساختار مذکور مقرر گشته است تا دانشگاه صنعتی شریف تحت عنوان دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق به جمع‌بندی مطالعات، جامع‌نگری و ایجاد اتفاق نظر علمی با حضور کلیه صاحب‌نظران ملی و منطقه‌ای بپردازد.

بعد از گذشت 5 سال، ضروری است که عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه مورد نقد و بررسی قرارگیرد. در این نشست تخصصی از صاحب نظران دعوت شده است که برنامه احیای دریاچه ارومیه را بررسی کنند. این نشست در دو بخش توسط پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه دانشگاه ارومیه به عنوان یکی از نشست های تخصصی برگزار می شود. در بخش اول مقالاتی در زمینه سلامتی، کیفیت، حقابه و ارزش رودخانه ها و تالابها و کارکرد اکولوژیکی حوضه آبخیر ارایه می شود. در بخش دوم عملکرد برنامه احیای دریاچه ارومیه در یک پنل بررسی می شود

سوال های پنل در دو محور اصلی: (الف) ضرورت های احیای دریاچه ارومیه و (ب) مهمترین موانع پیشروی احیای دریاچه ارومیه:

آیا احیای دریاچه ارومیه یک مطالبه مردمی است یا یک شعار سیاسی دولت یازدهم و دوازدهم؟
آیا احیای دریاچه ارومیه با رویکرد فعلی امکان پذیر است؟
ایا انتقال آب از روخانه ها به دریاچه ارومیه از نظر علمی درست است؟
میزان نتایج حاصل از فعالیت های احیای دریاچه چقدر بوده؟

بخش اول: ارایه مقالات در زمینه سلامتی رودخانه ها و تالابها ( 35 دقیقه)

1. مقاله (کد 035 ): برآورد نیاز آبی زیست محیطی تالابهای استان لرستان(مطالعه موردی: تالاب تنوردر). علی صمدی رحیم، حجت الله یونسی، احسان لرنژاد (10 دقیقه)
2. مقاله (075) تحلیل حساسیت اکولوژیکی حوزه آبخیز کوزه‌تپراقی، استان اردبیل. نازیلا علایی، رئوف مصطفی‌زاده، اباذر اسمعلی‌عوری، معراج شرری، زینب حزباوی.

بخش دوم پنل: عملکرد برنامه احیای دریاچه ارومیه (1:25 ساعت)

دکتر سید مختار هاشمی، (دبیر جلسه)
دکتر بهروز بهروزی راد، پژوهشگر برجسته اکولوژی باسابقه 47 سال تدریس و تحقیق
دکتر ناصر آق، دانشیار ، رئیس پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه ارومیه
دکتر بهزاد حصاری، استادیار، مدیر گروه مهندسی آب پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه و مدیر پایش مصوبات ستاد احیا
دکترکامران زینال زاده ، دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه و رئیس پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه
خانم مهندس فاطمه ظفرنژاد، پژوهشگر آب و توسعه پایدار



اطلاعات مهم کنفرانس

آدرس دبیرخانه

برگزار کنندگان